Tarihsel olarak İran savaş sanatı

İran'ın savaş sanatı, yalnızca askeri tekniklerden ibaret değildir; binlerce yıllık devlet geleneği, coğrafya bilgisi, psikolojik savaş, ideolojik mobilizasyon ve işgal karşısında toplumsal birleşmenin derin tarihsel birikiminden oluşur. 
 

Hiç kuşku yok ki binlerce yıllık bir tarihi ve yaşananları anlatmak bu yazının ve benim harcım değil. Ben tarihçi değilim. Yapmaya çalıştığım, geçmişten dersler çıkararak özetin, özetini objektif olarak aktarmak  bu çerçevede  günümüz ve geleceğe dair söz kurmaktan ibarettir.
 

1. İran'ın askeri geçmişi büyük ölçüde Ahamenniş İmparatorluğu ile başlar. Toprakları üzerinde yaşayan çeşitli halklardan birleşik ordu kurma yeteneği. Kraliyet Yolu gibi;  ekonomik ve kültürel döngüyü büyütmek ve yayarak çeşitlendirmek, haberleşmeyi sağlamak uzun mesafeyi kısaltmak ve ordu için lojistik, ikmal ve denetimi süreklileştirme pratiği.
Kraliyet Yolu, günümüz ticaret yollarının babasıdır. 
 

Satraplık sistemiyle bölgesel  kontrolu sağlamak. Geniş topraklara sahip olan Ahameniş imparatorluğu bu yöntemle merkezi ama içinde esnekliği olan bir yapı kurdu. Bugün ki deyimle, Eyalet ve valilik.  Psikolojik savaş ve propaganda İran'da binlerce yıllık bir deneyimin ürünü.
Bu dönemde İran, özellikle pers savaşları sırasında, doğrudan işgal kadar çevreleme, ittifak kurma ve bölme stratejileri kullandı. 

2. Part ve Sasani Dönemi; Asimetrik ve Mobil Savaş bu dönemin en belirgin özelliği. Bu özellikler İran savaş sanatını yeni bir seviyeye taşıdı. Hafif süvari kombinasyonu, ağır zırhlı süvari kombinasyonu. Part'ların Vur- kaç taktiği günümüz gerilla savaşının babası sayılır. Derin savunma stratejisi Carrhae Savaşının zirvesidir. Klasik düzen Roma ordusu ağır yenilgiyi böyle aldı.

3. İslam Sonrası ve Safevi Dönemi İran savaş sanatına günümüze kadar süre gelen ideolojik bir karakter kattı. Şii kimliği üzerinden mobilizasyon, Kızılbaş gibi yarı-dini savaşçı güçler, Osmanlı’ya karşı uzun süreli sınır savaşları. Bu dönemde İran; inanç, devlet ve ordu üçgenine oturdu.

4. Kaçar Dönemi, Gerileme ve Adaptasyon.
Bu dönemde İran; Avrupa askeri teknolojisi karşısında zorlandı, merkezi ordu zayıfladı. Rusya ve İngiltere arasında sıkışan İran; toprak kayıpları yaşadı. Yarı sömürge konumuna düştü. İran savaş sanatı hanesine doğrudan çatışma yerine denge siyaseti. Yerel direnişler ve esnek savunma refleksi devam etti.

5. Rıza Şah Dönemi. Yeni sömürge, gizli işgal ve batı tarzı yaşam. 

6. Büyük Kırılma. Devrim ve Yeni Savaş Doktrini. 1979 Devrimi hemen sonrası 8 yıl süren yıpratma İran, Irak savaşı. Büyük insan kaybı. İran'ın modern savaş doktrini burada şekillendi. Sabır, insan gücü, asimetrik direnç. Klasik ordu, Devrim Muhafızları, milis (Besiç) kombinasyonu. İnsan gücüne dayalı dalga saldırıları, gönüllü fedailer, Kerbeladan devralınan şehitlik  kültürü. 
Çeşitliliği yöneterek genişleme, kimliğini koruyan devlet geleneği. Devamla; günümüz İran'ı; uzun süre Asimetrik ve Ağ tabanlı savaş doktrini olarak özetleyebileceğimiz uzun süre doğrudan savaş 
yerine, vekil güçler aracılığıyla düşük maliyetli yüksek etki yaratan taktiksel savaş. Füze ve drone gücü, deniz asimetrisi, Hürmüz'de sürü taktikleri. Psikolojik savaş, belirsizlik ve savaşı uzun bir dönme yayarak ve çeşitlendirerek yıpratma taktiği, dünyada savaş karşıtlarını harekete geçirerek anti-emperyalist tepkiyi ve bloğu oluşturarak düşmanı yıpratma. Coğrafya kullanımı, dağlık yapıda derin savunma, şehir savaşı hazırlığı, direniş eksenli bölgesel nufuz alanları. Zayıf olduğu yerde dolaylı, güçlü olduğu yerde baskı kuran hibrit güç. 
İran savaş sanatının tarihsel birikimi ve temel karakteri; üç ana eksen etrafında şekillenir. 
Sabır ve uzun süreli savaş (yıpratma stratejisi)
Dolaylı güç kullanımı (asimetrik ve vekil güçler)
Kimlik ve ideoloji ile mobilizasyon. 
Ve yeni savaş taktiği mozaik savaş.
 Şuan İran neredeyse dünyanın aktif ve pasif yarısıyla savaş halinde. Başta dünyanın en gelişmiş 
Hava,
Deniz,
Kara, 
teknolojik silah
Parasal ğüç
İstihbarat gücüne sahip iki ülkesi ABD ve israil'le doğrudan, Körfez ülkelerinin tamamıyla direkt. 
Ve İspanya hariç Avrupa'nın hepsiyle savaş halinde. 
Diğer işbirlikçilerle Dünyanın yarısıdır bu sayı.
Sonuç olarak; 2500 yıl sürekliliği olan stratejik  DNA.
Ve bu yüzden İran; tarih boyunca çoğu zaman sahada hızlı zaferler kazanan değil, uzun vadede direnen ve denge kuran bir güç olmuştur. 

Amerika Emperyalizmi için İran, yüzyılımızın VİETNAMI OLACAKTIR. 

GELECEK GÜN; İŞGALE KARŞI İRAN HALKININ TAVRI.