İran–İsrail savaşının bilançosu

İran ile İsrail ve ABD arasında son 22 günde yaşanan çatışmalar, klasik savaş muhasebesinin çok ötesinde bir tablo ortaya koyuyor. Çünkü bu kez mesele sadece kimin neyi vurduğu değil; ne kadarının gerçekten vurulduğu.

Eldeki dağınık ama karşılaştırılabilir veriler üzerinden bir bilanço çıkarmak mümkün:

Askerî kayıplar açısından bakıldığında, farklı kaynakların kesiştiği aralıklar dikkat çekiyor. İlk 22 günde İran bağlantılı unsurların 300–600 arası personel kaybı yaşadığı, buna karşılık İsrail tarafında bu sayının 50–120 bandında kaldığı tahmin ediliyor. ABD’nin doğrudan kaybı ise oldukça sınırlı: 0–20 arası personel. Bu asimetri, savaşın doğasını açıkça ortaya koyuyor: doğrudan değil, vekâlet üzerinden yürüyen bir yıpratma mücadelesi.

Ancak asıl çarpıcı veri, füze ve hava saldırılarında ortaya çıkıyor. 22 gün içinde bölge genelinde tahmini 800–1200 arası füze, İHA ve roket kullanıldığı hesaplanıyor. Bunun yaklaşık %60’ının İran ve bağlantılı gruplar tarafından, %40’ının ise İsrail ve ABD tarafından gerçekleştirildiği değerlendiriliyor. İsrail’in hava savunma sistemlerinin önleme oranı %85–90 bandında hesaplanırken, bu bile “geçen” %10’luk kısmın onlarca kritik hedefe ulaşması anlamına geliyor.

Sivil etki ise rakamların en sert yüzü. Doğrudan çatışma bölgelerinde 1.500–3.000 arası sivilin hayatını kaybettiği, 5.000–10.000 arası kişinin yaralandığı tahmin ediliyor. Ancak dolaylı etki çok daha büyük: yaklaşık 1–2 milyon insanın elektrik, su ve iletişim kesintilerinden etkilendiği; bazı bölgelerde günlük yaşam kapasitesinin %30–50 oranında düştüğü ölçülüyor.

Ekonomik bilanço daha da net:
• Petrol fiyatlarında 22 gün içinde %12–18 artış
• Deniz taşımacılığı sigorta maliyetlerinde %20–35 yükseliş
• Bölge ülkelerinde borsa endekslerinde ortalama %8–15 düşüş
• Günlük ticaret hacminde yaklaşık 3–5 milyar dolar kayıp

Sadece bu kalemler bile 22 günün toplam ekonomik etkisinin 70–100 milyar dolar bandına ulaştığını gösteriyor.

Ancak en kritik veri, görünmeyen istatistik: belirsizlik oranı. Açık kaynak analizlerine göre savaş süresince dolaşıma giren görsel ve bilgi içeriklerinin yaklaşık %30–40’ı ya eski ya da doğrulanamaz nitelikte. Bu, modern savaşta bilginin kendisinin de hedef hâline geldiğini gösteriyor.

Sonuç olarak elimizde net bir bilanço yok; ancak güçlü bir çerçeve var. 22 günün sonunda ortaya çıkan tablo, düşük yoğunluklu ama yüksek maliyetli bir savaş modeline işaret ediyor. Taraflar askerî olarak sınırlı kayıplar verirken, ekonomik ve sivil maliyet geometrik olarak büyüyor.

Bu yüzden asıl soru artık şu değil;
 

“Kim kazandı?”