Nazca Çizgileri dünya çapında büyük ilgi görürken, komşu Bolivya’da bulunan Sajama Çizgileri çoğu kişinin adını bile duymadığı olağanüstü bir miras olarak varlığını sürdürüyor. Bolivya’nın batısındaki Sajama Milli Parkı çevresinde yer alan bu dev çizgi sistemi, araştırmacılara göre yaklaşık 16 bin kilometreden fazla uzunluğa ulaşıyor. Bu özelliğiyle dünyanın en geniş jeoglif ağlarından biri olarak kabul ediliyor.
Çizgiler, And Dağları’nın eteklerinde yüzlerce kilometrelik alan boyunca neredeyse cetvelle çizilmiş gibi uzanıyor. Yerden bakıldığında fark edilmeleri oldukça güç olsa da uydu görüntülerinde ve havadan bakıldığında oluşturdukları düzen dikkat çekiyor.
Araştırmacılar, Sajama Çizgileri’nin yerli And toplulukları tarafından yüzyıllar önce oluşturulduğunu düşünüyor. Çizgilerin, yüzeydeki taşların temizlenerek alttaki açık renkli toprağın ortaya çıkarılmasıyla meydana getirildiği tahmin ediliyor.
Bu sorunun kesin bir cevabı hâlâ bulunabilmiş değil. Bazı arkeologlar çizgilerin kutsal alanları birbirine bağlayan tören yolları olduğunu savunurken, bazıları ise dağ zirveleri ve ibadet merkezlerine ulaşımı sağlayan eski güzergâhlar olarak kullanıldığını düşünüyor. Bir başka teori ise çizgilerin topluluklar arasında sınır veya yön belirleme amacı taşıdığı yönünde.
Uydudan gözüküyor
Modern teknolojiler sayesinde Sajama Çizgileri hakkında her geçen yıl daha fazla bilgi ediniliyor. Yüksek çözünürlüklü uydu görüntüleri ve coğrafi bilgi sistemleri, daha önce fark edilmeyen yeni hatların belirlenmesini sağladı. Araştırmacılar, çizgilerin yalnızca rastgele oluşturulmadığını, dağlar, vadiler ve eski yerleşimlerle belirli bir ilişki içinde planlandığını değerlendiriyor.
Bilim insanlarına göre Sajama Çizgileri, antik toplumların geniş coğrafyalarda ortak hareket edebilecek organizasyon becerisine sahip olduğunu gösteren en önemli kanıtlardan biri olabilir.
Nazca Çizgileri hayvan figürleriyle tanınırken, Sajama Çizgileri tamamen düz ve birbirini kesen uzun hatlardan oluşuyor. Bu yönüyle iki alan farklı görünse de her ikisi de Güney Amerika’nın tarih öncesi kültürlerine ışık tutuyor.
Uzmanlar, Sajama’nın henüz yeterince araştırılmamış olmasının bölgenin en büyük gizemlerinden biri olduğunu belirtiyor. Yeni arkeolojik çalışmalar ve uzaktan algılama teknolojileri sayesinde önümüzdeki yıllarda bu etkileyici çizgilerin sırrına biraz daha yaklaşılması umut ediliyor.
