ANIL BODUÇ - İSTANBUL - Özellikle üniversite yerleştirmelerinde belirleyici olan Ortaöğretim Başarı Puanı (OBP) nedeniyle öğrenciler arasında büyük bir eşitsizlik oluştuğu eleştirileri yükseliyor. Bazı özel okullarda yüksek notların kolay verildiği, devlet okullarında ise daha düşük ve daha sıkı değerlendirme yapıldığı yönündeki iddialar öğrenciler arasında tepkiye neden oluyor. Aynı sınav netlerini yapan iki öğrenciden biri yüksek diploma notu sayesinde on binlerce sıra öne geçerken, diğeri düşük OBP nedeniyle geriye düşebiliyor. YKS yerleştirme puanına 30 ila 60 puan arasında katkı sağlayan OBP sistemi özellikle fen liseleri ve akademik başarısı yüksek devlet liselerinde okuyan öğrenciler tarafından eleştiriliyor. Çünkü bu okullarda not vermenin daha zor olduğu, buna karşın bazı özel okullarda diploma notlarının şişirildiği savunuluyor.
Öğrencilerin eşit şartlarda yarışmasını zorlaşıyor
Türk Eğitim Derneği Genel Başkanı Selçuk Pehlivanoğlu da sistemin eşit işlemediğine dikkat çekerek, “Bazı okullarda yüksek not almak oldukça kolayken bazı okullarda daha sıkı değerlendirme yapılıyor. Bu da öğrencilerin eşit şartlarda yarışmasını zorlaştırıyor” değerlendirmesinde bulundu. Eğitim Uzmanı Salim Ünsal ise okul puanlamaları arasında standart bulunmadığını belirterek, “OBP’nin uygulama adaleti konusunda ciddi bir güvensizlik oluşuyor. Hesaplama modeli yeniden gözden geçirilmeli” ifadelerini kullandı. Örnekler ise tartışmanın boyutunu gözler önüne seriyor. TYT’de 300 puan alan ve diploma notu 70 olan bir öğrencinin sıralaması OBP nedeniyle geriye düşerken, daha düşük sınav puanı alan ancak diploma notu 95 olan başka bir öğrenci binlerce sıra öne geçebiliyor. Uzmanlara göre özellikle devlet okullarındaki öğrenciler bu durumdan daha fazla etkileniyor. İstanbul’da devlet lisesinde eğitim gören 12. sınıf öğrencisi Ece K., sistemin motivasyonlarını bozduğunu söyledi. Aylarca sınava hazırlandıklarını belirten Ece, “Bizim okulda 90 almak çok zor. Ama bazı özel okullarda herkesin diploma notu 95 üstü. Aynı neti yaptığım biri sırf okul notu yüzünden önüme geçebiliyor. Bu adil değil” dedi.
Öğrenciler bu duruma isyan ediyor
Bir başka öğrenci olan Mehmet T. ise sınavın belirleyici olması gerektiğini savundu. “Madem merkezi sınav yapılıyor o zaman belirleyici olan sınav sonucu olmalı. Okuldan okula değişen not sistemi yüzünden emek boşa gidiyor” diye konuştu. LGS’ye hazırlanan ortaokul öğrencilerinin aileleri de benzer kaygılar taşıyor. Veliler, özellikle bazı özel okullarda öğrencilerin yıl sonu başarı puanlarının yükseltilmesinin lise yerleştirmelerinde avantaj sağladığını öne sürüyor. Eğitimciler ise çözüm için okul notlarında ülke genelinde standart bir ölçme sistemi oluşturulması gerektiğini belirtiyor. Uzmanlara göre merkezi sınavın yanında kullanılan okul başarı puanlarının objektif hale getirilmemesi durumunda “hormonlu not” tartışmaları her yıl yeniden gündeme gelecek.
Eğitim sendikaları da tepkili
Eğitim sendikaları da OBP sisteminin yıllardır tartışma yarattığını ve öğrenciler arasında eşitsizliği derinleştirdiğini savunuyor. Eğitim Sen yetkilileri, okul başarı puanlarının merkezi ve standart bir denetime tabi olmamasının “fırsat eşitsizliğini büyüttüğünü” belirterek özellikle özel okullarda verilen yüksek notların devlet okulu öğrencilerini dezavantajlı hale getirdiğini ifade etti. Türk Eğitim-Sen ise farklı okullardaki ölçme-değerlendirme kriterlerinin birbirini tutmadığına dikkat çekerek, “Aynı sınava giren öğrencilerin farklı not politikaları nedeniyle farklı sıralamalara düşmesi eğitimde adalet duygusunu zedeliyor” değerlendirmesinde bulundu. Sendikalar, LGS ve YKS’de belirleyici olan okul başarı puanlarının yeniden düzenlenmesi ve ülke genelinde ortak bir ölçme sistemi oluşturulması çağrısı yaptı.
