HABER MERKEZİ
Günlük hayatta hemen herkes, zaman zaman uyum sağlaması ve ayarlaması gereken bazı durumlarla karşı karşıya kalır. Tatil sonrası işe dönüş de bu durumlardan biridir. Tatil sonrası işe dönüşte pek çok birey birtakım zorluklar yaşasa da bu süreci olabilecek en sorunsuz şekilde atlatıp yeniden rutinine kavuşmayı amaçlar. Çoğu şirketin işe yeniden uyum sağlamayı kolaylaştıracak stratejileri olmadığından çalışanlar bu stratejileri kendileri arar. Gelin, işe adaptasyon sürecini hızlandıracak yöntemleri ve bu dönemde yaşanabilecek strese karşı uygulanabilecek psikolojik rahatlama taktiklerini inceleyelim.
Adaptasyon sürecini kolaylaştırma
İşe dönüşe çok az bir süre kalması, çalışmaya başlanılan ilk günlerde yaşanan olumlu ve olumsuz duygular, işe yönelik duyguların belirleyicileri olarak dahi etki gösterebilir. Tatilden sonra çalışmayı bazıları kâbus olarak tanımlarken bazıları için süreç çok daha olağan seyredebilir. Yıllık izin, bayram tatili veya annelik izni gibi mola dönemlerinde, bireyler kendilerine yeni rutinler oluşturabilir. Örneğin beslenme alışkanlıkları değişebilir, uyuma ve uyanma vakitleri farklılaşabilir veya hareketli geçen zamanlarda artış olabilir. Hatta giyimde farklılaşma ve iş arkadaşlarından uzaklaşma da yaşanılabilen durumlar arasındadır. Tüm bunların ardından işe dönüşte yaşanabilecek yüksek stres seviyesi hem bireyin hem organizasyonun performansını etkiler. İş stresi yönetimine katkı sağlayacak ve tatil dönüşünde işe adaptasyonu kolaylaştıracak yöntemleri şöyle örneklendirebiliriz:
İşe dönüşü planlama
Olumsuz hisleri ve duyguları hafifletmek için işe dönüş planı yapmak ideal bir adım olabilir. İlk günlerin zor olacağını bilin ve işe yavaş yavaş dönmeniz gerektiğini kendinize hatırlatın.İşe gidiş ve geliş sürelerine ek süre ayırmak, stresi azaltmanın yollarından biri olabilir. Örneğin, tatil dönüşü işe gidilen ilk sabah telaşla hareket ederken metroyu kaçırıp bir sonraki metroyu beklemek zorunda kalabilirsiniz. Stres seviyesini yükseltebilecek bu tür durumları yaşamamak için işe yavaş yavaş dönüş planı uygulayın. Bu süreçte ivmeyi ufak adımlarla artırmak, yönetilebilir adımlarla işe başlamak iş pratiğinin yeniden kazanılmasına yardımcı olabilir. Tatillerde düşünmek için daha fazla zamana sahip olunur ve dönüş günü için mutsuzluk hissedilebilir. Bu nedenle dürtüsel kararlar almadan önce sonuçları yeniden değerlendirmek faydalı olacaktır.
İlk günü verimli kullanma
Tatil sonrası iş yerindeki ilk gün, iş yerinde en sevilen aktivitelerle yeniden bağ kurmak için adım atılabilir. İş yeriyle ve işle ilgili keyif alınan kısımlar hatırlanabilir ve bunlara öncelik verilebilir. Bu, ekiple yapılacak bir beyin fırtınası, tatil sürecinde teslim edilen işleri kontrol etmek veya kaçırılan bir toplantıyla ilgili notları gözden geçirmek olabilir. Tatil sonrası ilk gün, yeniden iş ortamına ait hissettirebilecek ufak detaylar gözden geçirilmelidir. İşe dönüş gününde yapılabilecek en değerli eylemlerden biri de iletişimi artırmaktır. Tatil anılarınızı paylaşabildiğiniz, benzer konulardan şikâyetçi olduğunuz ve aynı duyguları deneyimlediğiniz insanlarla bir arada olmak, iletişiminizin güçlenmesine yardımcı olabilir.
Motivasyonu yüksek tutma
İş ve boş zaman kavramları, aslında birbirlerinin tamamen zıttı olan kavramlar değildir. İş ve işin getirileri, boş zamanlarda ya da tatillerde yapmaktan keyif alınan eylemleri sağlayan bir motive kaynağı olarak görülebilir. Bu açıdan bakıldığında iş, bir araç olarak değerlendirilebilir. Tatil sonrası motivasyonu yüksek tutmak için uygulanabilecek bazı teknikleri şu şekilde detaylandırabiliriz:
Hedefler koyma
Hedefler koymaya küçük hedeflerle başlayın ve bu hedeflere ulaşmak için gayretli olun. Kolay birkaç işi tamamlayıp günlük görev sayısını azaltın ve sonunda en iyi performans gösterdiğiniz ivmeye hızlıca erişebilir olun. Kısa vadeli hedefler koymak ve bunları adım adım tamamlayarak ilerlemek işe dönüş motivasyonunu artırabilir. Bu süreçte dikkat dağıtıcıları ortadan kaldırmak, en önemli noktaya odaklanmak ve işi en iyi şekilde yapmak motivasyon üzerinde olumlu etki gösterir. Örneğin, telefondan uzak durmak veya sosyal medya hesaplarının bildirimlerini sessize almak gibi küçük adımlar daha iyi odaklanmaya yardımcı olabilir. Bu da sessiz ve verimli bir çalışma ortamı oluşmasını sağlayabilir.
Küçük ödüller belirleme
Günlük hedefleriniz varsa ve bunları tek tek tamamlıyorsanız her birini başardıktan sonra kendinize küçük ödüller vermeyi de ihmal etmeyin. Bu aşamada etkili ödüller bulmak ve kendinizi baltalamamak önemlidir. Örneğin, bir görevi tamamladıktan sonraki ödül, gelecek hafta işleri erteleyip geciktirmek olmamalıdır. Bu şekilde hem yarattığınız olumlu izlenimi yok edersiniz hem dengesiz bir başarı grafiği oluşturursunuz. Bunun yerine kendinize içsel ve dışsal motivasyon ödülleri koyabilirsiniz. Dışsal motivasyon ödülleri, daha çok parayla satın alınabilecek kahve, çikolata veya lezzetli bir akşam yemeği olabilir. Kendinize çok istediğiniz o bluzu almak veya arkadaşlarla hafta sonu gidilecek bir konser bileti, başarıyla tamamladığınız görevlerin sonunda kendinize ödül olarak verebileceğiniz bazı seçenekler arasındadır.
İş stresi yönetimi
İş stresi pek çok bireyin dönem dönem yaşadığı bir durum olmakla birlikte tatilden dönüş sürecinde stresin etkileri artış gösterebilir. Stresle sık sık karşı karşıya kalmak, depresyon veya anksiyete gibi ruh sağlığı sorunlarının gelişmesine zemin hazırlayabilir. Stres yönetiminde başvurulabilecek bazı yöntemleri şöyle açıklayabiliriz:
Stresle başa çıkma yöntemleri
• Öncelikle stres hakkında daha çok bilgi edinilebilir, stresin belirtilerini ve nedenlerini öğrenebilirsiniz.
• Stresle başa çıkma yöntemleri hakkında bilgi sahibi olabilirsiniz. Örneğin düzenli olmak, yazılı planlar yapmak ve bunları uygulamak için bir zaman cetveli kullanmak fayda sağlayabilir.
• Fiziksel sağlığa dikkat etmek için hareketli bir yaşam tarzı benimseyebilir, sağlıklı ve dengeli bir beslenme programı uygulayabilirsiniz.
• İş yüküyle ilgili sorunlar varsa yöneticinizle bu konuyu görüşebilirsiniz. Gerçekçi hedefler koymak ve yaşanan sorunların çözümü için yardım istemek, iş yükünüz için faydalı bir adım olabilir.
• Bireyin kendine karşı nazik olması önemlidir. Her zaman mükemmel olmak zorunda değilsiniz. Kendinizi fazla eleştirmeden sınırlarınız çerçevesinde çalışabilirsiniz.
• Stres yaratan bir durum yaşamak üzere olduğunuzda geçmişi düşünüp benzer bir zorluk karşısında gösterdiğiniz başarılarınızı kendinize hatırlatabilirsiniz.
• Stresi tetikleyen durumların başında doğru kurulmayan iletişim gelir. Yanlış gitme ihtimali yüksek bir diyaloğa hazırlanırken o sırada hissettiğiniz korku, öfke veya kaygı gibi olumsuz duyguları bir kenara bırakmaya çalışabilirsiniz. Bunun yerine sonuca yoğunlaşarak elde etmeyi arzuladığınız sonuca daha kolay şekilde ulaşabilirsiniz.
• Karşınızdaki bireye açık uçlu sorular sorarak etkili ve güçlü bir iletişim kurabilir, stresinizi azaltabilirsiniz.
•Meditasyon ve nefes egzersizleri
Nefes egzersizleri stresin azalmasına ve daha az kaygılı hissetmeye yardımcı olan güçlü araçlardan biridir. Nefes egzersizi yaparken şu adımlar takip edilebilir:
• Nefes egzersizi için kendinizi rahat hissettiğiniz bir ortam seçin. Rahat bir sandalyede veya salonun ortasında yere oturabilir, dilerseniz yatağınıza uzanabilirsiniz.
• Kendinizi zorlamayın ve bu egzersizleri her gün aynı saatlerde yapmaya çalışın.
• Rahat kıyafetler giyin.
• Burnunuzdan nefes alın ve ciğerlerinizin yavaşça havayla dolmasına izin verin.
• Bir eliniz karnınızda, diğer elinizse göğsünüzdeyken burnunuzdan nefes verin.
• Nefes alırken karnınızın şiştiğini, verirken de indiğini hissedin. Karnınızdaki elin, göğsünüzdeki elden daha fazla hareket ettiğini hissedin.
• Gözleriniz açıksa kapatın.
• İçinize dolan havanın size huzur ve dinginlik getirdiğini düşünün.
• Nefes verirken stresin ve kaygılı düşüncelerin uzaklaştığını hayal edin.
• Meditasyon da stresi azaltmak, yaşamın kutsal ve mistik güçlerinin daha iyi anlaşılmasını sağlamak için etkili olan yollardan biridir. Zihin ve beden arasındaki iletişimi artırma yöntemlerinden biri olan meditasyon; derinleşmeye, rahatlamaya ve zihnin boşalmasına yardımcı olabilir. Meditasyon sırasında tek bir noktaya odaklanarak zihni ele geçiren olumsuz düşüncelerden kurtulmak ve bunun sonucunda hem fiziksel hem duygusal açıdan iyi oluş hâline ulaşmak hedeflenir.
Verimliliği Artırma Yolları
İş yerinde verimliliği artırmak için motivasyon sağlamanın yanı sıra bazı teknikler de uygulanabilir.
Bunları şu şekilde detaylandırabiliriz; göreve göre öncelikler de ortaya çıkmış olur.
Görevleri önceliklendirerek daha yüksek üretkenlik düzeyine erişebilir, daha verimli çalışabilir, iş yükünü daha iyi kontrol ederek kaygı ve stres düzeyinizi azaltabilirsiniz.
Psikolojik rahatlama ipuçları
Tatil sonrası işe dönüş sürecinde psikolojik olarak rahatlayabilmek, kendini bir anda işlerin ortasında bulan bireyler için zorlu olabilir. Ancak bazı ipuçlarını takip ederek bu süreci mümkün olduğunca daha az stresli geçirebilirsiniz.
Kendinize zaman ayırma
Günlük plan içerisinde kişisel bakımınıza ve sizi mutlu eden aktivitelere zaman ayırın. Haberleri takip etme süresini de azaltarak kendinizle baş başa vakit geçirmeye çalışın. Örneğin balkonda bir kahve içebilir, meditasyon ya da nefes egzersizi yapabilir, günlük bakım rutininizi gerçekleştirebilirsiniz.
Hobilerle ilgilenme
Stresin etkilerinden arınmak ve tekrar olumlu duygularla harmanlanmak için hobilerinize zaman ayırabilir veya yeni hobiler edinebilirsiniz. Örneğin resim yapmak, yetişkinler için hazırlanan boyama kitaplarını boyamak, zihni sakinleştirecek yapboz setleri edinmek gibi hobiler stresin azalmasına yardımcı olabilir. Doğa yürüyüşleri, yemek pişirme, masaj ya da günlük tutma gibi zihni rahatlatmaya yardımcı olan aktiviteleri günlük rutinlerinize dâhil edebilirsiniz.
Pomodoro tekniğiyle çalışma
Pomodoro 1980'lerin sonlarında ortaya çıkan bir zaman yönetimi tekniğidir. Teslim tarihlerinin tetiklediği stres ve kaygı ataklarını yönetmekte etkili yöntemlerden biridir. Bu teknikte genellikle odaklanılmış çalışma için 25 dakika süren zaman aralıkları kullanılır. 25 dakika boyunca dikkat dağıtıcılardan uzak şekilde, derin bir çalışma ve ardından 5 dakikalık dinlenmeyle tekrar eden bir tekniktir. Çalışma süresini pomodorolara bölmek, erteleme eğilimini azaltabilir ve derin bir odaklanma sağlayabilir.
