Gaz sıkışması, sindirimin bir parçası olan gazın karında birikerek şişkinliğe neden olduğu bir durumdur. Kişiler günde ortalama olarak 20 defa ağızdan ya da rektumdan gaz çıkarabilir. Özellikle yemekten sonra ortaya çıkan bağırsaktaki gaz üretimi, sindirim sistemindeki bozukluklar karında şişkinlik yaratır. Oluşan gaz dışarı atılmadığında ise sancı ve gaz sıkışması meydana gelir. Bazı durumlarda ise yemek düzensizliği, besinlere bağlı olarak görülen bu durum hastalık habercisi olarak da görülebilir. Gaz sıkışması nedeniyle ortaya çıkan şişkinlik karında gözle görülür büyümeyle spazm ve karın ağrısına neden olduğu için yaşam konforunu ciddi oranda bozar. Ayrıca gaz sıkışması, midede dolgunluk hissine yol açar.
Gaz sıkışması neden olur?
Gaz sıkışmasının nedeni besinleri hızlı ve yeterince çiğnemeden tüketmek, sakız çiğnemek, şeker emmek ve çiğneme esnasında konuşmak gibi hava yutulmasına sebep olan durumlar, gazlı içeceklerin tüketimi ve gaz yapan lifli gıdalarla beslenme ve çölyak hastalığı gibi sindirim sorunlarıdır.
Besin sindirimi
İnce bağırsaklar içerisindeki enzim yoksunluğu nedeniyle lifli, nişastalı ve tatlılardaki karbonhidratların sindirilmesi zor hale gelebilir. Bu nedenle sindirilemeyen besin, kalın bağırsağa geçer. Buradaki zararsız bakteriler, besinleri parçalayarak hidrojen ve karbondioksit gazlarını meydana getirir. Dışarıya atılamayan bu gazlar da gaz sıkışmasına neden olur.
Hava yutmak
Yemek yerken, bir şeyler içerken ya da sakız çiğnerken farkında olmadan hava yutarız. Çoğu kişi yutulan havayı geğirme yoluyla ağızdan dışarı atar. Fakat bağırsaklar, rektumdan çıkan havanın bir kısmını emebilir.
Belirtileri nelerdir?
Gaz sıkışması yaşandığında, karında sertlik ve şişkinlik, kramp şeklinde karın ağrısı, geğirme yolu ile ağızdan ya da alttan gaz çıkarma, şişkinlik sebebiyle sırta vuran ağrı ve rahatsızlık hissi gaz sıkışması kaynaklı yaşanan belirtilerdir. Geğirdikçe veya alttan gaz çıkardıkça belirtilerde azalma görülür. Gaz sıkışmasında ortaya çıkan belirtiler şunlardır:
Geğirme (ağızdan gaz çıkarma)
Rektumdan gaz çıkarma
Karında bölgesinde kramp şeklinde ağrı
Karında sertlik, baskı ve şişkinlik
Karnın fiziksel olarak dışa doğru büyümesi
Karın ağrısı
Ne yapmak lazım?
Yürüyüş ya da yoga gibi fiziksel aktivite ve egzersizler yapmak, karın bölgesine sıcak kompres ve masaj uygulamak, zencefil, rezene ve nane gibi gaz atmayı kolaylaştıran bitki çayları içmek ve derin nefes alıp vermek gaz sıkışmasını geçirebilir.
Gaz sancısı olarak da bilinen gaz sıkışmasına iyi gelen yöntemler şunlardır:
Yürüyüş gibi egzersizler yapmak
Karın bölgesine hafifçe masaj uygulamak
Sıcak kompres uygulamak
Nane, zencefil, rezene veya papatya çayı içmek
Derin nefes alıp vermek
Su ile seyreltilmiş elma sirkesi içmek
Yoga gibi fiziksel aktivitelerle ilgilenmek
Takviye veya doğal yoldan probiyotik almak
Brokoli, karnabahar, kuru fasulye gibi lifli ve gaz arttıran gıdaları azaltmak
Gazlı içecekleri azaltmak
Yemekleri yavaşça yemek, sakız çiğnemeyi bırakmak
Gaz Sıkışmasının Tanısı Nasıl Konulur?
Gaz sıkışmasının tanısı genelde kişinin şikayetleri doğrultusunda konulur. Gaz sıkışmasını karın bölgesindeki diğer sorunlardan ayırt edebilmek için batın bölgesi röntgen ve ultrasonla görüntülenir.
