İstanbul Küçükçekmece Gölü’nün kuzeyindeki Tahtakale bölgesinde çok sayıda leyleğin elektrik akımına kapılarak yaşamını yitirmesi tepki çekti. Göç döneminin başlamasıyla birlikte bölgede yeni ölümlerin yaşanabileceğine dikkat çeken hayvan savunucuları ve bölge sakinleri, elektrik hatları için acil önlem alınması amacıyla imza kampanyası başlattı. Kampanyanın çağrısını Erdem Kuruca yaptı.
Kuruca, bölgede tehlikenin hâlâ devam ettiğine dikkat çekti. Kuruca’nın yaptığı çağrıda, elektrik hatlarının bulunduğu bölgede ağır yaralı ve yaşam mücadelesi veren leyleklerin hâlâ bulunduğu belirtildi.
Kampanyaya ilişkin paylaşımlarda vatandaşlardan destek istenirken, özellikle göç döneminin yoğunlaşacağı günler öncesinde yetkili kurumların harekete geçmesi gerektiği vurgulanıyor.
Çözüm mümkün:
Hatlar kuşlar için güvenli hale getirilebilir
Küçükçekmece Gölü’nde yaşam koridoru korunmalı. Tahtakale’de yaşanan ölümler, tek tek kuşların kurtarılmasının ötesinde, tehlikenin kaynağının ortadan kaldırılması gerektiğini gösteriyor.
Yaralı bir leyleğin veterinere ulaştırılması hayat kurtarabilir ancak aynı noktada elektrik hattı olduğu sürece bir sonraki göç kafilesi aynı riskle karşı karşıya kalacak. Daha önce İstanbul’da yaralanan leyleklerle ilgili yapılan açıklamalarda da elektrik direklerinin ıslah edilmesi ve izolasyon yapılması gerektiği vurgulanmıştı.
Göç mevsimi ilerlerken gözler şimdi bölgede alınacak önlemlerde. Leyleklerin binlerce kilometrelik yolculuğunda İstanbul bir durak olabilir; ancak bu durağın ölüm tuzağına dönüşmemesi için elektrik altyapısının kuşlar açısından güvenli hale getirilmesi gerekiyor.
Ağustos ve eylül ayları kritik
İstanbul’un kuş göç yolları üzerinde bulunması nedeniyle ilkbahar ve sonbahar dönemlerinde leylekler başta olmak üzere çok sayıda göçmen kuş kent çevresinde görülebiliyor.
Leylekler büyük kanat açıklığına sahip, uzun bacaklı kuşlar. Bu fiziksel özellikleri bazı elektrik direkleri ve hatlarını onlar açısından özellikle tehlikeli hale getirebiliyor.
Bir kuşun tek bir elektrik hattına konması çoğu zaman elektrik devresini tamamlamadığı için doğrudan elektrik çarpmasına yol açmıyor. Ancak kuş aynı anda iki farklı elektriksel noktaya veya enerjili bir parçayla topraklanmış bir bölüme temas ettiğinde devre tamamlanabiliyor ve ölümcül elektrik akımı vücudundan geçebiliyor.
BirdLife International da özellikle büyük ve süzülen kuşların bazı güvenlik önlemleri bulunmayan elektrik direklerinde elektrik çarpması açısından yüksek risk taşıdığını belirtiyor. Beyaz leylek de bu risk grubunda yer alan türlerden biri.
Bilimsel çalışmalar da elektrik hatlarının beyaz leylekler için önemli ölüm nedenlerinden biri olduğunu ortaya koyuyor. Bir araştırmada, elektrik direklerinde yapılan teknik değişikliklerin leyleklerde elektrik çarpmasına bağlı ölümleri yerel ölçekte sıfıra kadar indirebildiği bildirildi.
Küçükçekmece Gölü çevresi, İstanbul’un yoğun kentleşme baskısı altında kalan önemli sulak alanlarından biri. Böyle alanlar göçmen kuşlar için yalnızca geçiş noktası değil, aynı zamanda beslenme ve dinlenme alanı işlevi görüyor.
Dolayısıyla sulak alanın hemen çevresindeki altyapı unsurlarının da kuşların hareketleri dikkate alınarak planlanması gerekiyor.
Tahtakale’deki leylek ölümleri bu açıdan daha büyük bir sorunun küçük bir penceresi olabilir: Göç eden kuşlar için güvenli bir rota oluşturulmadığında, doğal yaşam ile insan altyapısı arasındaki birkaç metrelik mesafe ölümcül sonuçlar doğurabiliyor.
Bir sonraki leyleği beklemeden
Tahtakale’deki tablo, göçmen kuşların kent altyapısıyla karşı karşıya kaldığında yaşayabileceği tehlikeyi bir kez daha ortaya koyuyor. Elektrik hatlarının bulunduğu noktada gerekli izolasyon ve koruyucu düzenlemeler yapılmadığı takdirde, bölgeye ulaşacak yeni leyleklerin de aynı tehlikeyle karşılaşması mümkün.
Bu nedenle kampanyanın temel talebi, yalnızca yaralı kuşların kurtarılması değil; tehlike oluşturan elektrik hatlarının tespit edilmesi ve kuş ölümlerini önleyecek kalıcı teknik önlemlerin alınması olarak öne çıkıyor.
