Tarladan rafa fiyat farkının en yüksek olduğu ürün yüzde 379,3 ile elma olurken; markette fiyatı en çok artan ürün yüzde 81 ile çilek, en çok düşen ürün ise yüzde 37,8 ile domates olarak kayıtlara geçti
HABER:
OSMAN KÖSE
Türkiye Ziraat Odaları Birliği (TZOB), tarım üreticileri ile market rafları arasındaki fiyat farklarını ve üretim maliyetlerini ortaya koyan haziran ayı raporunu yayımladı. TZOB Genel Başkanı Şemsi Bayraktar'ın açıklamalarına dayanan raporda, mevsim geçişleri ve arz talep dengesizliklerinin fiyatlar üzerindeki etkisi dikkat çekti. Haziran ayının tarım ve gıda raporundan öne çıkan çarpıcı detaylar haberimizde.
Fiyatı en çok katlananlar
Haziran ayında üretici ile market arasındaki fiyat uçurumunun zirvesinde elma yer aldı. Elmayı sırasıyla havuç, çilek ve yeşil fasulye takip etti. Tarla ile raf fiyatları arasındaki makas şu şekilde listelendi:
Elma: Tarlada 18,75 TL olan ürün, markette yüzde 379,3 artışla 89,87 TL’ye (4,8 katı) satıldı.
Havuç: Tarlada 22,50 TL olan ürün, markette yüzde 284,2 artışla 86,45 TL’ye (3,8 katı) ulaştı.
Çilek: Tarlada 43,00 TL olan ürün, markette yüzde 283,5 artışla 164,91 TL’ye (3,8 katı) yükseldi.
Yeşil fasulye: Tüketiciye yüzde 251,3 daha pahalıya (3,5 katı) yansıdı.
Kiraz: Fiyat farkı yüzde 246,9 olarak ölçüldü.
Fiyatlar ortada
Haziran ayında hem market reyonlarında hem de üretici tarafında hareketli bir fiyat grafiği izlendi. Takip edilen 38 gıda ürününün 21'inde fiyat artışı, 17'sinde ise düşüş görüldü.
Fiyatı en çok artanlar: Yüzde 81 ile çilek zirveye yerleşirken; onu yüzde 52,2 ile havuç, yüzde 32,8 ile kabak ve yüzde 32,5 ile kuru soğan izledi.
Fiyatı en çok düşenler: Yüzde 37,8 düşüş oranıyla domates oldu. Domatesteki gerilemeyi karpuz ve nohut takip etti.
Üretici cephesinde son durum
İncelemeye alınan 30 ürünün 12'sinde fiyat artışı, 9'unda düşüş yaşanırken, dokuz üründe ise fiyatlar sabit kaldı. Tarlada en yüksek artış; Yüzde 112,5 fiyat artışıyla kabakta görüldü. Tarlada en keskin düşüş ise; Yüzde 54,8 oranındaki düşüşle karpuzda ölçüldü.
Maliyet analizi yapıldı
Raporda, tarımsal üretimin sürdürülebilirliği açısından kritik önem taşıyan girdi fiyatlarındaki aylık ve yıllık değişim oranları da paylaşıldı. Mayıs ayına kıyasla haziranda ÜRE gübresi yüzde 9, amonyum sülfat yüzde 4 ve amonyum nitrat yüzde 2,4 oranında ucuzladı. Ancak yıllık bazda bakıldığında son bir yılda amonyum sülfat gübresinin yüzde 77,9, amonyum nitrat gübresinin ise yüzde 72,4 oranında yükseldiği görüldü. Mazot fiyatları haziran ayında bir önceki aya göre yüzde 2,7 gerileme kaydetti; buna karşın yıllık bazda yüzde 31,5 artış gösterdi. Tarımsal elektrik fiyatlarında yıllık artış yüzde 25,1, tarım ilaçlarında ise yüzde 27,8 oldu. Besi yemi aylık yüzde 0,1, süt yemi ise yüzde 0,4 artarken; yıllık bazdaki artış oranları sırasıyla yüzde 30,9 ve yüzde 29,2 olarak hesaplandı.
