150 BİN DOLAR = 3 YIL / 200 BİN DOLAR = 5 YIL
VATANDAŞ KİRAYA YETİŞEMEZKEN YABANCIYA YATIRIMLA UZUN SÜRELİ OTURUM İMKÂNI
KARARIN EKONOMİYE KATKISI NE OLACAK?
Fabrika kurma veya doğrudan istihdam yaratma zorunluluğu aranmayan, banka mevduatı ve gayrimenkul yatırım fonu gibi araçları da kapsayan düzenleme; yatırımın tüm süre boyunca korunmasını da şart koşmuyor. 3 yıllık oturum için yatırımın sadece 1,5 yıl, 5 yıllık oturum için ise 2,5 yıl elde tutulması yeterli sayılırken; konut fiyatlarının ve kiraların vatandaşın belini büktüğü bir dönemde kararın reel ekonomiye ve barınma krizine etkileri tartışma yaratıyor.
DIŞ YATIRIMCILARA İKAMET KOLAYLIĞI!
Yeni düzenleme yabancılara doğrudan Türk vatandaşlığı hakkı tanımıyor. Kararda, bu kapsamda düzenlenecek ikamet izinlerinin Türk Vatandaşlığı Kanunu'nun 12'nci maddesi kapsamında değerlendirilmeyeceği açıkça belirtiliyor. Ancak karar, uzun süreli ikamet hakkını yatırım tutarına bağlaması bakımından önemli bir değişiklik getiriyor. Yabancı yatırımcıya sağlanan kolaylığın ekonomiye katkısı kadar, vatandaşın yaşam koşullarına etkisinin de tartışılması gerekiyor. Çünkü ekonomik büyümenin gerçek ölçüsü yalnızca ülkeye giren döviz değil, vatandaşın refahına sağladığı katkıdır.
ÜRETİM ŞARTI ARANMIYOR
Düzenlemenin dikkat çeken yönlerinden biri, ikamet izni için fabrika kurulmasının veya doğrudan istihdam yaratılmasının zorunlu olmaması.
Banka mevduatı, devlet borçlanma araçları, gayrimenkul yatırım fonları, girişim sermayesi yatırım fonları ve belirli bireysel emeklilik planları da yatırım kapsamında değerlendiriliyor.
Bu durum, yabancı yatırımcıya sağlanan kolaylığın reel ekonomiye ne kadar katkı sağlayacağı sorusunu gündeme getiriyor.
Yatırımın tam süre korunması gerekmiyor
Karara göre yabancı yatırımcıların belirlenen yatırım tutarını ikamet izni süresinin yalnızca yarısı boyunca koruması yeterli olacak.
Böylece 3 yıllık ikamet izni için yatırımın 1,5 yıl, 5 yıllık ikamet izni için ise 2,5 yıl korunması şartı aranacak.
Bu uygulama, yabancı sermayenin Türkiye'de kalıcılığı ve ekonomik katkısının sürdürülebilirliği açısından da değerlendirilmesi gereken bir başlık olarak öne çıkıyor.
Vatandaşın barınma sorunu ne olacak?
Türkiye'de konut fiyatları ve kiralar vatandaşların en önemli ekonomik sorunları arasında yer alırken, yabancı yatırımcılara yönelik ikamet kolaylığı yeni bir tartışmanın kapısını araladı.
Özellikle dar ve orta gelirli vatandaşların ev sahibi olmakta zorlandığı, kiracıların yüksek kira bedelleriyle mücadele ettiği bir dönemde, konut politikaları ile yabancı sermayeye yönelik teşviklerin nasıl dengeleneceği önem taşıyor.
Yeni düzenleme doğrudan konut satın alma şartı getirmiyor. Ancak gayrimenkul yatırım fonlarının da kapsamda bulunması, konut ve gayrimenkul piyasası üzerindeki olası etkilerin ayrıca değerlendirilmesini gerektiriyor.
Yatırım mı, uzun süreli oturum avantajı mı?
Ekonomiye yabancı sermaye kazandırılması elbette önemli. Ancak yatırımın niteliği, ülkeye sağlayacağı katma değer ve uzun vadeli ekonomik sonuçları da en az yatırım tutarı kadar önem taşıyor.
Bu nedenle yeni düzenleme bazı soruları beraberinde getiriyor:
Yabancı yatırımcıların getireceği kaynaklar üretime ve istihdama ne kadar yansıyacak? Yatırımın korunması için öngörülen süre yeterli mi? Düzenlemenin ekonomik sonuçları kamuoyuyla paylaşılacak mı?
Ve en önemlisi, yabancı yatırımcılara sağlanan bu kolaylıkların yanında, Türkiye Cumhuriyeti vatandaşlarının barınma ve konut edinme sorunları için hangi yeni adımlar atılacak?
Vatandaşlık değil, ikamet izni
Yeni düzenleme yabancılara doğrudan Türk vatandaşlığı hakkı tanımıyor. Kararda, bu kapsamda düzenlenecek ikamet izinlerinin Türk Vatandaşlığı Kanunu'nun 12'nci maddesi kapsamında değerlendirilmeyeceği açıkça belirtiliyor.
