Kosova nereye?

Geçen hafta sonu (7 Haziran) takip ettiğim üç ülkede seçimler düzenlendi. Doğu cephesinden komşumuz Ermenistan, Balkanlar'dan komşumuz Kosova ve uzaklardan izlediğim Peru'da seçmenler sandık başına gittiler. Balkanlar'ın en genç ülkesindeki seçimlere gösterilen ilginin maalesef cüzi düzeyde olduğunu itiraf etmem gerekiyor. Kosova'yı, Belgrad'a tayin olduğum 2003 yılı başından bu yana izliyorum- * * * * Son 6 yıldır Başbakan Albin Kurti tarafından yönetilen 1,6 milyon nüfuslu ülkenin doğru yolda ilerlediğini söylemek mümkün değil. 7 Haziran seçimleri Kosova'da son 1,5 yıl içinde üçüncü kez düzenlenen seçim oldu. Her dört lider de gayet başarılı sonuçlar elde ettikleri iddia ediyorlar. Albin Kurti, Aralık 2025 seçiminde yüzde 51 oyla Meclis’ten rahatça güven oyu almak suretiyle istikrarlı bir hükümet kurmuştu. * * * * Kurti, görevi nisan ayında sona eren Cumhurbaşkanı Vjosa Osmani'nin ardından koltuğu devralacak yeni cumhurbaşkanı konusunda muhalefet partileri ile anlaşmayı reddedince, anayasa gereği erken seçime gidildi. Son 1,5 yıl içinde üçüncü kez sandık başına gidildi. Katılım ise çarpıcı biçimde yüzde 57'den 37'e iniverince Kosova siyasi tarihinin en düşük katılımlı seçimi oldu. İktidar partisi Vetevendosje'nin oyları yüzde 51’den yüzde 43’e düştü. * * * * Kosova anayasası uluslararası toplumun katkılarıyla hazırlandığı cihetle, ülkedeki azınlıkların korunması saikiyle,120 sandalyeli Parlamentoda 10 sandalye Sırp azınlığa, 10 sandalyenin de diğer azınlıklara (Boşnaklar, Türkler, Goralılar vs.) tahsis edildiğini biliyoruz. Cumhurbaşkanı seçilmesi için 2/3 çoğunluğun Parlamentoda fiilen bulunmaları zorunluluğu bu makam için siyasi partiler arasında uzlaşmayı mecburi kılıyor. * * * * Bir başka Balkan ülkesi Bulgaristan örneğini hatırlamakta yarar var. Kapı komşumuz son 5 yıl içinde 8 kez seçime gitti. İstikrarlı hükümet bir türlü mümkün olmamıştı, ancak nisan ayındaki seçim öncesi istifa ederek yeni bir siyasi parti kuran Cumhurbaşkanı Rumen Radev’in şaşırtıcı zaferiyle 5 yıl süren siyasi istikrarsızlık son buldu. Bulgaristan'ın kurtulduğu istikrarsızlık dalgası günümüzde maalesef Kosova'ya sirayet etmiş gözükmekte. * * * * Son 1.5 yılda 3 seçim düzenlemek zorunda kalan Kosova'da 7 Haziran seçimlerinin sonuçlarından siyasetçilerin ve özellikle başbakan Kurti'nin ders almaya yanaşmadığı dikkat çekmekte. Bu perspektiften bakıldığında, önümüzdeki haftalarda ne hükümet kurulması ne de cumhurbaşkanı seçilmesinin mümkün olamayacağı tahmine müsaittir. Bu da sene sonuna doğru seçmenin 4. kez sandık başına gitmek zorunda kalacağı manasına gelmektedir. * * * * 2025 yılını boşa harcayan Kosova sayın Kurti'nin inatçılığıyla 2026 yılını da heba etmiş gözükmektedir. Kosova başbakanı muhalefetin dağınıklığından yararlanmayı sürdürmekte, dikkatini dış temaslara ve Sırbistan ile ilişkilere yoğunlaştırmakta. Meclis’te sandalyesi olan üç muhalefet partisi önümüzdeki haftalarda ortak bir cumhurbaşkanı adayı için birleşebilirler ise bu girişim çok olumlu bir adım olacak. İnşallah bu adıma şahit oluruz. * * * * Kosova'nın AB üyesi olmaktan başka bir seçeneğinin mevcut olmadığı herkesin kabul ettiği bir bölge gerçeği. İki komşusu Karadağ ve Arnavutluk'un 3-5 yıl içinde AB üyesi olmalarına kesin gözüyle bakılıyor. Diğer komşu Makedonya önceleri Yunanistan şimdilerde ise Bulgaristan'ın çelmeleriyle tökezledi. Diğer toplulukların yanında Bulgar kökenlilerin de varlığı anayasaya derç edebildiği takdirde katılım müzakerelerinde hızla ilerleyecektir. * * * * Sayın Kurti’de, AB üyeliği konusunda azim ve irade eksikliği göze çarpmakta. Tüm enerjisi Sırbistan'a karşı savunmaya programlanmış olup, ülkenin kalkınması, refahı, gençlerin ülkeyi terk etmemeleri, AB fonlarından yararlanılması gibi hayati hususlar onun programında ikincil öneme sahip... Kosova'nın enerjisini aşırı milliyetçi reflekslerin tesiriyle Sırbistan cephesinde heba etmeye devam etmesi bizler açısından üzücüdür.