Süresiz nafaka bitiyor mu?

Anayasa Mahkemesi'nin süresiz nafaka uygulamasını görüşecek olması, uzun yıllardır kamuoyunda tartışılan bir konuyu yeniden gündemin ilk sıralarına taşıdı. Bir yanda boşanma sonrasında ekonomik açıdan güçsüz kalan tarafın korunması gerektiğini savunanlar, diğer yanda ise ömür boyu nafaka yükümlülüğünün adaletsiz sonuçlar doğurduğunu düşünenler var.
 

Türk Medeni Kanunu'nda yer alan yoksulluk nafakası, boşanma nedeniyle yoksulluğa düşecek eşin korunmasını amaçlıyor. Ancak uygulamada bazı nafaka ödemelerinin yıllarca, hatta taraflardan biri hayatını kaybedene kadar devam etmesi, özellikle son yıllarda yoğun eleştirilere neden oldu. Kısa süreli evliliklerin ardından uzun yıllar nafaka ödenmesi gerektiğini belirten vatandaşlar, sistemin yeniden düzenlenmesini talep ediyor.
 

Öte yandan konunun yalnızca nafaka ödeyenlerin yaşadığı mağduriyet üzerinden değerlendirilmesi de eksik bir bakış açısı olur. Türkiye'de kadınların iş gücüne katılım oranı hâlâ istenilen seviyede değil. Boşanma sonrası ekonomik güvenceye ihtiyaç duyan binlerce kadın bulunuyor. Bu nedenle nafaka hakkının tamamen kaldırılması ya da ciddi şekilde sınırlandırılması, başka mağduriyetlerin ortaya çıkmasına yol açabilir.
 

Asıl mesele, adalet duygusunu güçlendirecek dengeli bir sistem kurabilmektir. Her evlilik aynı olmadığı gibi her boşanma da aynı değildir. Birkaç ay süren bir evlilik ile yıllarca süren ve çocukların bulunduğu bir evliliğin aynı kurallarla değerlendirilmesi zaten tartışmaları beraberinde getiriyor. Belki de çözüm, her dosyanın kendi koşullarına göre değerlendirilmesi ve nafaka süresinin evliliğin süresi, tarafların yaşı, çalışma durumu ve ekonomik koşulları dikkate alınarak belirlenmesidir.
 

Anayasa Mahkemesi'nin vereceği karar yalnızca hukuki bir düzenleme olarak görülmemeli. Bu karar, toplumun adalet anlayışını ve aile hukukuna bakışını da etkileyecek. Mahkemenin önünde hassas bir denge bulunuyor: Bir tarafta ekonomik olarak korunmaya ihtiyaç duyan bireyler, diğer tarafta yıllarca süren yükümlülük nedeniyle mağdur olduğunu düşünen vatandaşlar.
 

Süresiz nafaka tartışmasının kazananı ya da kaybedeni olmamalıdır. Önemli olan, boşanmanın ardından taraflardan hiçbirinin mağdur edilmediği, hakkaniyetli ve sürdürülebilir bir sistemin oluşturulabilmesidir. Toplumun beklentisi de tam olarak budur: Adaletin hem vicdanlarda hem de hukukta karşılığını bulması.