Afetten dirençli şehirlere (2)
Guangzhou Dünya Birinciliği: Yerel Yönetim Temelli Afet Eğitimi Modeli...
Hazırladığımız “Çok Geç Olmadan Önce Depremle Yaşamaya Alışmak” projesi kapsamında Kocaeli’nde geliştirilen sistem yalnızca teknik veri üretimiyle sınırlı kalmamıştır. En dikkat çekici noktalardan biri; afet eğitiminin teorik değil, uygulamalı olarak toplumun her kesimine ulaştırılmasıdır. Kocaeli Büyükşehir Belediyesi tarafından kurulan Sismolojik İzleme ve Deprem Eğitim Merkezi; deprem simülasyon sistemleri, uygulamalı afet eğitimleri, çocuklara yönelik bilinçlendirme programları, toplum temelli risk farkındalığı çalışmaları ile uluslararası ölçekte dikkat çekmiştir.
Bu süreçte düzenlenen çalıştaylar, teknik içerik hazırlıkları, koordinasyon süreçleri ve bilimsel değerlendirme çalışmalarında görev alan ekiplerin ortaya koyduğu yaklaşım; afet yönetiminin yalnızca müdahale değil, aynı zamanda toplumsal bilinç ve sürdürülebilir eğitim modeli olduğunu göstermiştir. Bu model; “Çok Geç Olmadan Önce Depremle Yaşamaya Alışmak” projesi kapsamında 2012 yılında Çin’in Guangzhou kentinde düzenlenen uluslararası organizasyonda dünya birinciliği ödülüne layık görülmüş olup proje ayrıca 20.000 dolar ödüle layık görülmüştür.
255 proje arasından seçilen çalışma; Dünya Birleşik Şehirler ve Yerel Yönetimler Birliği (UCLG),
Metropolis, Guangzhou Uluslararası Yenilik Ödülü organizasyonları tarafından ödüllendirilmiştir.
Uluslararası jürinin özellikle dikkat çektiği konu ise şuydu: Afet eğitimlerinin yalnızca merkezi yönetim tarafından değil, doğrudan yerel yönetimler tarafından organize edilmesi ve toplumun tüm kesimlerine ulaştırılması. Bu yaklaşım, afet yönetiminde yerel yönetimlerin aktif rol almasının dünyadaki önemli örneklerinden biri olarak değerlendirilmiştir.
Bilim Temelli Şehir Yönetimi
Bugün gelişmiş ülkeler incelendiğinde; Birleşik Krallık, Hollanda, Japonya, Almanya
gibi ülkelerin ortak noktası açık şekilde görülmektedir; veri temelli planlama, bilimsel risk analizi, güçlü kurumsal koordinasyon, teknoloji destekli afet yönetimi, sürdürülebilir şehir altyapıları. Özellikle Hollanda’nın su yönetimi modeli ve Birleşik Krallık’ın mühendislik ve veri merkezli şehircilik yaklaşımı, afet dayanıklılığı açısından dünya ölçeğinde örnek gösterilmektedir.
Türkiye’nin de artık; bilim odaklı, dijital altyapı destekli, yapay zekâ tabanlı veri sistemleri kullanan, kurumsal hafızayı güçlendiren, uluslararası standartlarda çalışan bir yapıya geçmesi gerekmektedir.
Çünkü geleceğin güçlü devletleri; yalnızca altyapı kuran değil, veriyi yöneten, riski önceden öngörebilen, bilim ve teknoloji üreten devletler olacaktır.
Sonuç; Bugün artık çok net bir gerçek vardır: Deprem değil, hazırlıksızlık öldürür. Kocaeli’nde yıllar önce başlatılan bilimsel çalışmaların stratejik önemi, sonraki yıllarda yaşanan büyük depremlerden sonra çok daha net anlaşılmıştır.
Bilimsel yaklaşım, teknik uzmanlık, veri yönetimi ve güçlü kurumsal koordinasyon ile Türkiye daha güvenli ve dirençli şehirler oluşturabilir. Bugün ihtiyaç duyduğumuz şey; daha fazla bilim,
daha güçlü teknik uzmanlık, daha gelişmiş veri altyapısı, daha fazla kurumsal liyakat, daha sürdürülebilir şehir politikalarıdır.
Son Söz; Afetlere dirençli toplumlar; bilimle, veriyle, teknolojiyle, mühendislikle, eğitimle inşa edilir. Ve artık en net gerçek şudur: Bilimi yöneten toplumlar, geleceği de yönetir.
