Tebrikler komşu
Geçen hafta sonu AB üyesi Bulgaristan'da yapılan seçimde 6,5 milyon nüfuslu komşumuz nihayet siyasi istikrara kavuşacak. Son 5 yıldır neredeyse her 6-8 ayda bir erken seçim kararı alınıyor, ancak güçlü ve istikrarlı bir hükümet kurulamıyor, oluşturulan koalisyon hükümetleri bir şekilde devriliyordu. Cumhurbaşkanı Rumen Radev'in (2016-2026) ikinci döneminin sonlarında istifayla kurduğu parti oyların yüzde 45'ini almaya muvaffak oldu.
* * * *
Eski hava kuvvetleri komutanı 240 sandalyeli Meclis’e 135 milletvekili sokarak tarihi bir başarı yakaladı. 1997’den beri parlamentoda ilk kez bir partinin tek başına çoğunluğu elde etti. Bu Radev'in ne denli başarılı bir sonuca ulaştığını gösteriyor. Radev bu çarpıcı başarısını 2009’dan beri ülkenin kaderine hakim olan, eski Sofya belediye başkanı ve eski başbakan Boyko Borisov’a borçlu dersem belki de şaşırırsınız.
* * * *
Zira lideri olduğu GERB (Bulgaristan'ın Avrupalı Geleceği için Vatandaşlar Girişimi) 17 yıldır Bulgaristan'da hâkim siyasi güç... Borisov’un, bir yandan Avrupa Birliği-NATO taraftarı ve savunucusu rolü üstlenirken diğer yandan da AB tarafından sağlanan fonlarla gerçekleştirilen projeler üzerinden elde edilen rüşvet vs. haksız kazançlar sebebiyle Bulgaristan'ı AB’nin en yozlaşmış ülkesine dönüştürdüğü biliniyor ve kabul ediliyor.
* * * *
Son dönemde Borisov'a ilaveten bir başka isim daha Bulgar halkını fevkalade rahatsız etti. Batılı ülkelerin yaptırım listelerine dahil edilen oligark Delyan Peevski, Z Kuşağı yanında, medeni, dürüst, Brüksel'e bakan Bulgar vatandaşının sahnede görmek istemediği ikinci figür olarak temayüz etti. Bulgar seçmeni, Borisov-Peevski ikilisinden, Radev'in henüz kurduğu İlerici Bulgaristan adlı parti sayesinde kurtulabileceğine inandı.
* * * *
Çok önemli bir siyasi dönüşümü gerçekleştirmiş oldu. Borisov liderliğindeki GERB'in oyları yüzde 26’dan yüzde 13’e düşmüş. Son 5 yıl seçimlerde ortalama yüzde 20 ila 25 arası oy alan Borisov'un Bulgar siyasetindeki hızlı düşüşü başlamıştır diyebiliyoruz. Delyan Peevski'nin oyları yüzde 11,5’ten yüzde 7'e inmiş. Yani ona oy veren her 3 seçmenden biri vazgeçmiş. Peevski'nin yenilgisi Borisov'unkine oranla daha makul seviyede kalmış.
* * * *
Gelelim Bulgaristan'daki Türk ve Müslüman azınlığın oylarına. Delyan Peevski faktörü ortaya çıkmadan önce, bu oylar yüzde 12-14 civarında seyreder ve Bulgaristan'ın demokrasiye geçişinde önemli katkıları bulunan Hak ve Özgürlükler Hareketi'ne (HÖH) yönelirdi. Bu defa Peevski'nin HÖH/DPS’ine yüzde 7,1 Sadıkov liderliğindeki Ahmet Doğan çizgisindeki HÖH'e (APS) yüzde 1,6 oy çıktı. Toplamı yüzde 8-9 civarında.
* * * *
Benim kanaatim Türk ve Müslüman azınlık içinde yüzde 6-7 civarında seçmenin Rumen Radev'in partisine yöneldiği istikametinde. Bildiğim kadarıyla Rumen Radev’in partisinden Türk azınlığa mensup adaylardan sekizi Parlamentoya girdiler. Bu sayı ve isimler önümüzdeki günlerde kesinleşir. Bu vesileyle Sadıkov liderliğindeki Türk partisine ve Rumen Radev'in partisine oy veren soydaşlarımıza teşekkür etmeyi borç kabul ediyorum.
* * * *
Oligark Peevski’ye yönelen soydaş oylardan ötürü hem rahatsız hem de mahcup olduğumu bir kez daha Bulgaristan ve Türkiye’de yaşayan soydaş ve vatandaşlarımızın dikkatlerine sunuyorum. Temennim ve rüyam, 2031 seçimlerinde, Türk ve Müslüman azınlığın oylarının, yeni ve vasıflı müstakbel liderin önderliğinde, küllerinden yeniden doğacak HÖH nezdinde birleşmesidir.
* * * *
Seçimlerden başarıyla çıkan Rumen Radev için hayatın zor kısmı şimdi başlıyor. Cumhurbaşkanı koltuğunda oturduğu 10 yıl boyunca sorumluluğu asgari düzeyde idi. Oysa şimdi tüm sorumluluk omuzlarında. Kendisinden ilk beklenilen ülkeyi yolsuzluk ve rüşvet bataklığında çıkarmak. Bu konuda Avrupa Birliği ile birlikte hareket ederse daha çabuk netice elde eder.
* * * *
Askerler uyanık, pragmatik ve tedbirlidir, Radev'in de öyle olması beklenir. Kanaatim Rusya konusunda biraz Robert Fico (Slovakya) biraz Aleksandar Vuçiç (Sırbistan) çizgisi izleyeceği yönünde. Kendisine biraz da Türkiye’nin Ukrayna ve Rusya ile ilişkilerini nasıl yürüttüğünü incelemesini ve Ankara’nın takip ettiği çizgiyi dikkate almasını tavsiye ederim. Komşunun bölgeyi tanıyan emekli diplomatı sıfatımla.
