Komşuda seçim
Komşu Bulgaristan 2007 başında AB üyesi oldu. Halen birliğin en fakir ülkesi konumunda olmasına karşın 2026 başında ortak para birimi Euro'ya geçti. Neredeyse 20 yıldır AB üyesi olan komşumuz Avrupalı değerleri ne ölçüde benimsedi? Bulgaristan'ın en büyük sorunu yolsuzluk. Avrupa Birliği taraftarı partiler, reformcu partiler ve diğerleri, mevcutların hiçbiri yolsuzluklara karşı başarılı olamadı; bu sebeple, hükümetler ya istifa etti ya da düşürüldü.
* * * *
Bulgaristan'da gelecek hafta yine seçimler var, son 5 yıl içinde Bulgar seçmeni 8. kez sandık başına çağrılıyor. 19 Nisan pazar parlamento seçimi sonucunda siyasetçilerin bir türlü çözmeye muvaffak olamadıkları siyasi istikrar sorunu geride kalacak mı? Evet, belki de, zira bu defa sıra dışı bir aday mevcut, Cumhurbaşkanı Rumen Radev seçmenin karşısına bu kez başbakan adayı olarak çıkıyor.
* * * *
Bulgar halkı ikide bir sandık başına koşmaktan yorulduğundan ve siyasilere olan güvenini yitirdiğinden seçimlere katılım yüzde 40 civarında geziniyor. Ancak aynı Bulgar halkı yolsuzluklara karşı hassasiyetini muhafaza ediyor, siyasetçiler kırmızı çizgileri aştıklarında, gençlerin önderliğinde sokaklara çıkıyor, meydanları dolduruyor ve hükümetleri deviriyor. 2020 ve 2025 sonunda, yaygın protestolar neticesinde hükümetlerin istifa ettiklerini izledik.
* * * *
Z kuşağının öne çıktığı geçen seneki protestolar sırasında özellikle iki politikacı hedefe konuldu. Bunlar eski Başbakan Boyko Borisov ile Türk Azınlığın Partisi HÖH kanalıyla Meclis'e giren oligark Delyan Peevski. Bu iki isim Z kuşağı nezdinde “yolsuzluk ve mafya” anlamına geliyor. Bakalım 19 Nisan seçimlerinde bu ikili ve yönettikleri partiler ne yapacaklar
* * * *
Rumen Radev ülkenin eski hava kuvvetleri komutanı. 2016 cumhurbaşkanlığı seçimlerinde bağımsız aday oldu ve yüzde 60 oy alarak göreve geldi. Avrupa Birliği ve NATO taraftarı olmakla birlikte, Rusya'ya yönelik yaptırımları desteklemeyen ve Rusya ile iyi ilişkileri savunan bir politikacı. Diğer yandan göçmen karşıtlığı ve yolsuzluklara karşı mücadele taahhüdü ile seçmeni cezbettiği biliniyor.
* * * *
Güçlü lider imajı inşa eden Radev’in 2021‘de yüzde 67 ile ikinci kez cumhurbaşkanı seçilmesi sürpriz sayılmadı. Radev'in cumhurbaşkanı koltuğundan istifayla kurduğu Progressive Bulgaria'nın (İlerici Bulgaristan) 19 Nisan seçimlerinden birinci parti olarak çıkacağı hususunda tereddüt yok. Ancak 240 sandalyeli Meclis’te çoğunluğu ele geçirebilir mi, çoğunluğu bulamaz ise uygun koalisyon ortakları bulup istikrarlı bir hükümet kurabilir mi?
* * * *
Bu defaki seçimlerin püf noktası işte bu husus. Seçimlere bir hafta kala yeni partinin kamuoyu yoklamalarında halk desteği yüzde 30 ila 35 arasında. Son 5 yıl içinde 8 kez sandık başına çağrılan seçmen siyasetten ve siyasetçilerden usanmış halde. Ancak bu defa Radev'in yarattığı yeni heyecan ve ümit ışığı çerçevesinde, daha fazla seçmen oy kullanırsa ve katılım yüzde 60 seviyesine yaklaşırsa, belki de komşumuzda siyasi açıdan istikrarlı dönem başlar.
* * * *
Görevinin son aylarına giren ve anayasa gereği bir daha seçilmesi mümkün olmayan cumhurbaşkanı Rumen Radev, Bulgar siyaset sahnesine adeta kurtarıcı sıfatıyla ve helikopterle iniverdi dersek abartmış olmayız. “Ülkenin geleceğini koruma duygusuyla istifa ettiğini”, beyan eden Radev'in partisine, Moskova sempatizanlarına ilaveten siyaset dışı isimlerden de rağbet var. Bugüne kadar siyasete karışmamış popüler bazı spor simalarının geçtiğimiz haftalarda İlerici Bulgaristan partisini tercih ederek kampanyaya dahil olmaları Radev'in oylarını muhtemelen daha yukarılara taşıyacak.
* * * *
Bulgaristan'ın en yozlaşmış ilk 2-3 politikacısı arasında gösterilen Delyan Peevski'nin ele geçirdiği eski Türk partisinin (HÖH-Yeniden Doğuş) bu seçimlerden üçüncü veya dördüncü parti olarak çıkacağı söyleniyor. Kurucu lider Ahmet Doğan'ın demokrat çizgisini koruyan orijinal HÖH ise pek muhtemelen yüzde 4 barajının altına düşerek Meclis dışında kalacak. Soydaşlarımızın Hayri Sadıkov liderliğindeki Hak ve Özgürlükler İttifakı’na değil de oligarkın ele geçirdiği “HÖH-Yeniden Doğuş”a teveccüh göstermeleri hem üzücü hem de mahcup edici.
