Ukrayna’nın geleceği
Ustaca kurgulanmış bir konuşmaydı. Ukrayna Cumhurbaşkanı Zelenski, Cuma günü baskıyı o kadar yoğun hissetti ki, öğleden sonra geç saatlerde halkına dramatik bir video mesajıyla hitap etti. Tamamen siyah giyinmiş bir şekilde, arka planda yağmurlu Kiev... Kiev'deki Bankova Caddesi'ndeki ofisinin önünde kaydedilen videonun hemen başında "Bu, Ukrayna tarihinin en zor anlarından biri" diyordu.
* * * *
Halkına şimdiye kadar yapılmış en zor ve en önemli konuşmalardan birini yaptı. On dakika boyunca Ukraynalıları daha da zor günlere, yenilgiye hazırlıyordu. Onu konuşurken izlerken, varoluşsal acıyı görüyorsunuz: Ve aynı zamanda, Ukrayna toplumunun yorgunluğundan, kendi tarafındaki zayıflıktan nadir rastlanan bir netlikle bahsediyor. "Çelikten yaratıldık. Ama en sert metal bile sonunda kırılır‘ diyordu.
* * * *
The Washington Post’un deneyimli dışpolitika yazarı David Ignatius ‘Zelenski daha önce hiç bu kadar acı verici bir seçimle karşılaşmamış olabilir‘ diyor ve şöyle devam ediyor... Türkiye, daha önceki görüşmelerde Hamas'la yaptığı gibi, Ukraynalılarla da arabulucu olarak kilit bir rol oynadı. Bu müzakere süreci, yaklaşık bir ay önce, ABD yetkililerinin Rusya, Avrupa ve Ukrayna'daki temaslarla istişare ederek yeni bir çerçeve geliştirmeye başlamasıyla başladı.
* * * *
Amerikalı gazeteci Ignatius’a göre, üst düzey bir kişinin geçen hafta sonu Witkoff'a Ukrayna Ulusal Güvenlik Bakanı Rustem Umerov'un Florida'da kendisiyle görüşmeye hazır olduğunu söylemesinin ardından, çalışmalar hız kazandı. ABD, savaşı sona erdirmek için 28 maddelik bir plan sundu. Avrupalılar ve Ukrayna "Rus istek listesi" olarak eleştirilen planı, Cenevre'de ABD temsilcileriyle yeniden müzakere etti.
* * * *
Londra'daki Uluslararası Stratejik Araştırmalar Enstitüsü'nde analist olarak çalışan askeri uzman ve siyasi danışman Franz-Stefan Gady, cepheden yeni dönmüş. Alman Süddeutsche Zeitung gazetesine ‘Askeri durum yakın zamanda bir anlaşmaya varılacağını göstermiyor. Sahada bu açıkça belli. Rusya, bedeli ne olursa olsun Donbas'ın geri kalanını, Ukrayna savunma kuşağını istiyor. Tüm saldırı operasyonları bunu hedefliyor‘ diyor.
* * * *
Donbas'tan -daha doğrusu, Ukrayna ordusunun bugüne kadar büyük bir bedel ödeyerek savunduğu kalan bölgeden- gönüllü olarak çekilmek, 'halkın asla affetmeyeceği bir şey' deniyor. ABDli gazeteci Ignatius da ‘Zelenski şimdi başkanlık döneminin en acı verici seçimiyle karşı karşıya. Donbas‘tan vazgeçmeye evet derse, Ukraynalılar onu asla affetmeyecek. Hayır derse, bu trajik savaş devam edecek‘ diye yazmış.
* * * *
Son kitabı ‘Die Rückkehr des Krieges‘ (Savaşın Dönüşü) adlı kitabı daha bu hafta yayınlanan Avrupa'nın önde gelen askeri analist ve tarihçilerinden Franz-Stefan Gady, ‘İki senaryo görüyorum. Birincisi: Ukrayna'nın durumu dramatik bir şekilde kötüleşir ve aslında kabul edemeyeceği koşulları kabul etmek zorunda kalabilir. İkincisi: Rusya, Donbas bölgesinin tamamından vazgeçer. Bu pek olası değil‘ diyor.
* * * *
Zelenski ise son sözün henüz söylenmediğini ve ABD'nin önerileri ve Avrupalıların yardımıyla daha iyi koşullar için mücadele edeceğini söyledi. 'Argümanlar sunacağım, ikna etmeye çalışacağım ve alternatifler önereceğim‘ dedi ama başarılı olacak mı? ABD öncülüğündeki müzakerelerde Cenevre'de ilerleme kaydedilmiş ve Birleşik Arap Emirlikleri'nde ABD, Rusya ve Ukrayna heyetleri yeni toplantılar yapıyor.
* * * *
ABD Başkanı Donald Trump da Salı günü Ukrayna'daki savaşı sona erdirmek için müzakerelerde ilerleme konusunda iyimser olduğunu söylüyordu. The Washington Post gazetesi ise ‘Trump, Ukrayna ve Rusya'yı barış için zorluyor ancak temel sorunlar çözülmedi. Ukrayna ve Rusya, Kiev'in Moskova'ya ek toprak verip vermemesi konusunda hâlâ çok farklı görüşlere sahip‘ diye yazıyordu. Biz de ‘Nihai karar verilmediği sürece barış için umut var‘ diyebiliriz şimdilik belki.
