19 Kasım 2026, Perşembe
İstanbul
Parçalı bulutlu
16°
Adana
Adıyaman
Afyonkarahisar
Ağrı
Amasya
Ankara
Antalya
Artvin
Aydın
Balıkesir
Bilecik
Bingöl
Bitlis
Bolu
Burdur
Bursa
Çanakkale
Çankırı
Çorum
Denizli
Diyarbakır
Edirne
Elazığ
Erzincan
Erzurum
Eskişehir
Gaziantep
Giresun
Gümüşhane
Hakkari
Hatay
Isparta
Mersin
İstanbul
İzmir
Kars
Kastamonu
Kayseri
Kırklareli
Kırşehir
Kocaeli
Konya
Kütahya
Malatya
Manisa
Kahramanmaraş
Mardin
Muğla
Muş
Nevşehir
Niğde
Ordu
Rize
Sakarya
Samsun
Siirt
Sinop
Sivas
Tekirdağ
Tokat
Trabzon
Tunceli
Şanlıurfa
Uşak
Van
Yozgat
Zonguldak
Aksaray
Bayburt
Karaman
Kırıkkale
Batman
Şırnak
Bartın
Ardahan
Iğdır
Yalova
Karabük
Kilis
Osmaniye
Düzce

'Yeni nesil kuraklık' uyarısı; yağmur yağsa da sular geri gelmiyor

Prof. Dr. Ali Danandeh Mehr, Antalya'da düzenlenen COP31 konferansında, küresel ısınmanın kuraklıkları daha yıkıcı hale getirdiğini vurguladı. Su kaynaklarının eski seviyelerine dönmesinin yıllar alacağına dikkat çekerek, Antalya'da su krizi riski için önlemler alınması gerektiğini söyledi.

'Yeni nesil kuraklık' uyarısı; yağmur yağsa da sular geri gelmiyor

ANTALYA Bilim Üniversitesi'nden Prof. Dr. Ali Danandeh Mehr, küresel ısınma ile kuraklıkların geçmişe göre daha yıkıcı hale geldiğini belirterek, yağışlar normale dönse bile göllerin ve yer altı sularının eski seviyelerine ulaşmasının yıllar alabildiğini söyledi. Mehr, Antalya için de su krizi uyarısında bulundu.

Antalya'da düzenlenen Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Konferansı (COP31) kapsamında 'Kuraklık Durumu: Günümüz ve Geçmiş' başlıklı sunum yapan Antalya Bilim Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Ali Danandeh Mehr, geçmişte yaşanan kuraklıklarla günümüzdeki kuraklıkların nedenlerini ve etkilerini karşılaştırdı. Sunum öncesinde Demirören Haber Ajansı'na (DHA) konuşan Mehr, küresel ısınma, artan sıcaklıklar ve su tüketiminin kuraklık sonrası toparlanmayı zorlaştırdığını anlattı.

'KURAKLIKLARIN ÖZELLİKLERİ ESKİSİ GİBİ DEĞİL'

Geçmişte yaşanan kuraklıkların büyük ölçüde doğanın kendi iklimsel değişkenliğinden kaynaklandığını belirten Prof. Dr. Mehr, "150-200 yıl önceki kuraklıkları incelediğimizde, bunların özellikle okyanuslarla bağlantılı atmosferik olaylar ve doğal değişkenlik nedeniyle yaşandığını görüyoruz. Kuraklıklar belirli aralıklarla ortaya çıkıyor, yağışlar normale döndüğünde ise doğa yeniden toparlanabiliyordu. Ancak son 20-30 yılda yaşadığımız kuraklıkların özellikleri eskisi gibi değil. İnsan kaynaklı küresel ısınma nedeniyle kuraklık sona erse bile eski koşullara dönmek artık çok daha zor" dedi.

'DOĞAL BESLENME KAYBI KARŞILAMAYA YETMİYOR'

Kuraklık sonrasında su kaynaklarının yeniden eski seviyelerine ulaşmasının bilimsel olarak 'toparlanma' (recovery) şeklinde tanımlandığını anlatan Mehr, geçmişte bu sürecin daha kolay gerçekleştiğini söyledi. Günümüzde uzun süreli kuraklıklar sırasında yer altı ve yüzey sularının yoğun şekilde tüketildiğini belirten Mehr, "Örneğin Akdeniz bölgemizde göletlerimizin su seviyeleri sürekli düşüyor. Son 4-5 yıl kuraklık yaşandığını düşünelim. Ardından 1 yıl normalin üzerinde yağış gerçekleşse bile bu göletlerin eski seviyelerine dönmesi için yeterli olmuyor. Çünkü kuraklık döneminde yer altı ve yüzey sularını fazladan kullanıyoruz. Doğal beslenme bu kaybı karşılamaya yetmiyor. Su kaynaklarının yeniden eski seviyelerine ulaşabilmesi için uzun süreli yağışlı dönemlere ihtiyaç duyulabiliyor" diye konuştu.

ANTALYA İÇİN SU UYARISI

Antalya ve Akdeniz Bölgesi'nin kuraklık açısından önemli risklerle karşı karşıya olduğunu belirten Mehr, yüksek sıcaklıklar ve sıcak hava dalgalarının kuraklıkla aynı dönemlerde yaşanabildiğini söyledi. Bu durumun orman yangını risklerini de artırdığına dikkati çeken Mehr, Antalya'da özellikle yaz aylarında yoğunlaşan turizm faaliyetlerinin su kaynakları üzerindeki baskısına işaret etti. Mehr, "Antalya'da her yıl 20 milyondan fazla ziyaretçiden söz ediyoruz. Özellikle yaz döneminde kıyı turizmi, oteller ve tatil tesislerinin ciddi su ihtiyaçları bulunuyor. Gelecekte turizmimizin sürdürülebilir olması için Antalya'da su krizi başlamadan tedbirler almamız gerekiyor. Su kaynaklarını nasıl koruyacağımızı, gelecekteki kuraklıkların şiddetini nasıl tahmin edebileceğimizi bugünden tartışmalıyız" dedi.

SICAKLIK ETKİYİ ARTIRIYOR

COP31 kapsamında gerçekleştirdiği sunumda tarihsel ve güncel kuraklıkları karşılaştıran Mehr, geçmişte kuraklığın başlıca nedenlerinin yağış eksikliği ve doğal iklim değişkenliği olduğunu, günümüzde ise insan kaynaklı ısınmanın etkilerinin giderek belirginleştiğini anlattı. Artan sıcaklıkların buharlaşmayı hızlandırdığını, toprak neminin azalmasına ve yüzey sularının daha hızlı tükenmesine neden olduğunu belirten Mehr, sıcak hava dalgalarıyla birleşen kuraklığın tarımsal üretim ve doğal ekosistemler üzerindeki baskıyı artırdığını kaydetti. Mehr'in sunumunda ayrıca kuraklığın yalnızca yağış eksikliğinden kaynaklanan bir doğa olayı olmaktan çıkarak su tüketimi, kentleşme, nüfus artışı ve arazi kullanımındaki değişimlerle daha karmaşık bir soruna dönüştüğüne dikkat çekildi. Özellikle tarımsal sulama ihtiyacının artması, yer altı sularının yoğun kullanılması ve doğal su depolama kapasitesinin azalmasının kuraklığın etkilerini ağırlaştırabildiği belirtildi.

YAPAY ZEKA VE DİJİTAL İKİZLER

Antalya Bilim Üniversitesi, Akdeniz Üniversitesi ve Bursa Teknik Üniversitesi iş birliğinde gerçekleştirilen panelde, iklim krizine karşı yeni teknolojilerin kullanımının da ele alındığını belirten Mehr, yapay zeka ve dijital ikiz teknolojilerinin kuraklıkların tahmin edilmesinde önemli bir araştırma alanı olduğunu söyledi. Mehr, "Akdeniz ve Karadeniz iklimlerini ele alıyoruz. Yapay zeka ile dijital ikiz teknolojilerini birleştirerek iklim krizlerinden kaynaklanan zararları nasıl azaltabileceğimizi değerlendiriyoruz. Kuraklıkları önceden tahmin edebilir miyiz, gelecekte ne kadar şiddetli olacaklarını belirleyebilir miyiz? Bu sorular üzerinde çalışıyoruz" dedi.

SU YÖNETİMİNDE YENİ DÖNEM

Sunumunda, günümüzdeki kuraklıkların daha şiddetli, daha uzun süreli ve etkileri bakımından daha yıkıcı hale gelebildiğini vurgulayan Mehr, mevcut kuraklık izleme ve tahmin sistemlerinin değişen iklim koşullarına ne ölçüde uyum sağlayabildiğinin sorgulanması gerektiğini belirtti. Mehr, kuraklığın yalnızca yaşandığı dönemde değil, sonrasında da tarım, su kaynakları, ekonomi ve toplum üzerinde uzun süreli etkiler bırakabildiğine dikkati çekti. 

Yorumlar